Отримано 30.09.2024, Доопрацьовано 17.01.2025, Прийнято 26.02.2025
Метою даного дослідження була розробка концептуальної моделі інтеграції сучасних цифрових технологій у сфері охорони здоров’я з адаптацією до українських умов та створення єдиної національної медичної екосистеми. Дослідження базувалося на систематичному аналізі літературних джерел із застосуванням контентаналізу та систематичного підходу. Для збору даних використовувались публікації, оглядові статті та офіційні документи, доступні у провідних наукових базах даних (PubMed, Scopus, Web of Science) за останні п’ять років. Алгоритм дослідження включав попередній відбір джерел за критеріями актуальності, достовірності та наукової значущості, подальший аналіз технологічних рішень у напрямках телемедицини, штучного інтелекту та віртуальної реальності, а також оцінку їх інтеграційної сумісності з існуючими електронними системами охорони здоров’я. Аналіз охоплював економічні, етичні та правові аспекти впровадження інноваційних технологій. Отримані результати свідчили про те, що телемедицина сприяє покращенню доступу до медичних послуг у віддалених регіонах, проте її впровадження обмежене через недосконалу інфраструктуру та відсутність єдиних нормативноправових стандартів. Аналіз алгоритмів штучного інтелекту засвідчив їх високий потенціал у діагностиці та прогнозуванні захворювань, що вказує на необхідність адаптації технологій до локальних умов. Дослідження можливостей віртуальної реальності підтвердило її ефективність у терапії, реабілітації та медичній освіті, хоча впровадження супроводжується технічними складнощами. Сформована концептуальна модель враховувала як технічні, так і організаційні чинники цифровізації охорони здоров’я, що може стати основою для стратегічного планування подальших експериментальних впроваджень у національну систему охорони здоров’я. Отже, проведений аналіз дозволив виявити основні тенденції та проблемні зони впровадження цифрових технологій, що сприяють підвищенню якості медичних послуг та оптимізації ресурсів. Результати дослідження формують наукову базу для розробки практичних заходів і стратегій цифровізації, адаптованих до умов України
телемедицина; віртуальна реальність; штучний інтелект; конфіденційність медичних даних; цифрова трансформація
[1] Albouq, S.S., Sen, A.A.A., Almashf, N., Yamin, M., Alshanqiti, A., & Bahbouh, N.M. (2022). A survey of interoperability challenges and solutions for dealing with them in IoT environment. IEEE Access, 10, 36416-36428. doi: 10.1109/ ACCESS.2022.3162219.
[2] Amjad, A., Kordel, P., & Fernandes, G. (2023). A review on innovation in healthcare sector (telehealth) through artificial intelligence. Sustainability, 15(8), article number 66555. doi: 10.3390/su15086655.
[3] Apage, D. (2023). Potential use of virtual reality in telehealth using artificial intelligence. International Journal of Engineering Applied Sciences and Technology, 8(3), 64-73. doi: 10.33564/ijeast.2023.v08i03.008.
[4] Bogomazova, I.O. (2024). Use of artificial intelligence in healthcare: Legal and ethical dimensions. Medical Law, 2(34), 9-16. doi: 10.25040/medicallaw.2024.02.009.
[5] Chandrakar, E., & Dahiya, A. (2024). Enhancing public healthcare security: Integrating cutting-edge technologies into social medical systems. South Eastern European Journal of Public Health, 23(3), 193-199. doi: 10.70135/seejph. vi.837.
[6] Donnellan, E., & Watts, A. (2024). #237 Tele-emergency medicine: A systematic review of the impact of telemedicine on emergency medicine on quality of care, time to treatment, and accessibility versus traditional care. Emergency Medicine Journal, 41(2), article number A5.2-A6. doi: 10.1136/emermed-2024-iaem.9.
[7] Febriyani, W., Kusumasari, T.F., & Lubis, M. (2023). Data security: A Systematic literature review and critical analysis. In 2023 international conference on advancement in data science, e-learning and information system (pp. 1-6). Bali: Institute of Electrical and Electronics Engineers. doi: 10.1109/ICADEIS58666.2023.10270832.
[8] Ferreira-Brito, F., Gjoreski, H., Mayora, O., Luštrek, M., Kizhevska, E., Guerreiro, J., Guerreiro, T., Badia, S.B., & Guerreiro, T. (2022). Virtual reality for health and wellbeing. In T. Döring, S. Boll, A. Colley, A. Estevens & J. Guerreiro (Eds.), Proceedings of the 21st international conference on mobile and ubiquitous multimedia (pp. 301-303), New York: Association for Computing Machinery. doi: 10.1145/3568444.3568560.
[9] Grosman-Rimon, L., & Wegier, P. (2024). With advancement in health technology comes great responsibility – ethical and safety considerations for using digital health technology: A narrative review. Medicine, 103(33), article number e39136. doi: 10.1097/MD.0000000000039136.
[10] Hägglund, M., Davoody, N., Ekwall, A.K., & Farrokhnia, N. (2023). The future of online video consultations in Primary Care: A qualitative study. Studies in Health Technology and Informatics, 302, 942-946. doi: 10.3233/shti230314.
[11] Hansson, S.O., & Fröding, B. (2024). Digital technology in healthcare – an ethical overview. Digital Society, 3, article number 46. doi: 10.1007/s44206-024-00121-2.
[12] Huang, W., Huang, D., Ding, Y., Yu, C., Wang, L., Lv, N., Qu, J., & Lu, H. (2023). Clinical application of intelligent technologies and integration in medical laboratories. iLABMED, 1(1), 82-91. doi: 10.1002/ila2.9.
[13] Khan, M.S., Charissis, V., & Sakellariou, S. (2019). Exploring the development requirements for virtual reality gait analysis. Multimodal Technologies and Interaction, 3(2), article number 24. doi: 10.3390/mti3020024.
[14] Kotsarenko, M., Adamovych, O., & Adamovych, O. (2023). Telemedicine as a tool for optimizing and improving methods of providing medical aid to the population. Bukovinian Medical Herald, 27(1(105)), 73-78. doi: 10.24061/24130737.27.1.105.2023.13.
[15] Kouijzer, M.M.T.E., Kip, H., Bouman, Y.H.A., & Kelders, S.M. (2023). Implementation of virtual reality in healthcare: A scoping review on the implementation process of virtual reality in various healthcare settings. Implementation Science Communications, 4, article number 67. doi: 10.1186/s43058-023-00442-2.
[16] Kruk, D., Mętel, D., Gawęda, Ł., & Cechnicki, A. (2020). Implementation of virtual reality (VR) in diagnostics and therapy of nonaffective psychoses. Psychiatry Poland, 54(5), 951-975. doi: 10.12740/PP/OnlineFirst/113437.
[17] Kupczik, L., Farrelly, W., & Wilson, S. (2022). Appraising virtual technologies’ impact on older citizens’ mental health – a comparative between 360° video and virtual reality. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(18), article number 11250. doi: 10.3390/ijerph191811250.
[18] Lee, H.Y., et al. (2023). Internet of medical things-based real-time digital health service for precision medicine: Empirical studies using MEDBIZ platform. Digital Health, 9, 1-11. doi: 10.1177/20552076221149659.
[19] Li, J., Pavlov, S., & Stakhov, O. (2024). Expert systems for analysis of biomedical information in the diagnosis of acute leukemia. Information Technologies and Computer Engineering, 21(1), 157-164. doi: 10.31649/1999-9941-2024-59-1157-164.
[20] Liu, Z., Ren, L., Xiao, C., Zhang, K., & Demian, P. (2022). Virtual reality aided therapy towards health 4.0: A two-decade bibliometric analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), article number 1525. doi: 10.3390/ijerph19031525.
[21] Mohammed, M.A., Mohammed, M.A., & Mohammed, V.A. (2022). Impact of artificial intelligence on the automation of digital health system. International Journal of Software Engineering & Applications, 13(6), 23-29. doi: 10.5121/ ijsea.2022.13602.
[22] Morita-Jaeger, M., Borchert, I., Bacchus, J., & Ruiz, J. (2024). Interoperability of data governance regimes: Challenges for digital trade policy. CITP Briefing Paper, 12.
[23] Moulaei, K., Sharifi, H., Bahaadinbeigy, K., & Dinari, F. (2024). Efficacy of virtual reality-based training programs and games on the improvement of cognitive disorders in patients: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 24, article number 116. doi: 10.1186/s12888-024-05563-z.
[24] Oguine, O.C., & Oguine, K.J. (2022). AI in telemedicine: An appraisal on deep learning-based approaches to virtual diagnostic solutions. Computer Science and Information Technology, 229-243. doi: 10.48550/arXiv.2208.04690.
[25] Patil, P.V., Dadpe, S.S., & Sultanpure, V.M. (2021). Health analysis in artificial intelligence. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology, 8(2), 418-423. doi: 10.32628/IJSRSET1218295.
[26] Pawar, D.K., Gujarathi, S., Gupta, R., Khan, A., & Tiwari, A. (2024). A detailed review on digital health technologies. International Journal for Research in Applied Science and Engineering Technology, 12(2), 621-630. doi: 10.22214/ ijraset.2024.58371.
[27] Pillai, V. (2024). Enhancing transparency and understanding in AI decision-making processes. ICONIC Research and Engineering Journals, 8(1), 168-172.
[28] Poberezhets, V., Demchuk A., & Mostovoy Y. (2022). How Russian-Ukrainian war changed the usage of telemedicine: A questionnaire-based study in Ukraine. Ankara Medical Journal, 22(3), 305-318. doi: 10.5505/amj.2022.08455.
[29] Schiza, E., Matsangidou, M., Neokleous, K., & Pattichis, C.S. (2019). Virtual reality applications for neurological disease: A review. Frontiers in Robotics and AI, 6, article number 100. doi: 10.3389/frobt.2019.00100.
[30] Shah, N. (2024). Validation and verification of artificial intelligence containing products across the regulated healthcare or medical device industries. International Journal of Science and Research, 13(7), 66-71. doi: 10.21275/ ES24701081833.
[31] Sofia, Y., Renaldi, F., & Santikarama, I. (2022). Recommendation system for matching patients and doctors in telemedicine based on hybrid filtering. In 3rd Asia Pacific international conference on industrial engineering and operations management (pp. 420-431). Southfield: IEOM Society International. doi: 10.46254/AP03.20220068.
[32] Viswanadham, N. (2021). Ecosystem model for healthcare platform. Sadhana, 46, article number 188. doi: 10.1007/ s12046-021-01708-y.